Historie 1961 – 1970

1961 – 1970

Historisch overzicht vanaf 5 juli 1907 tot heden

1961
Jos Vranken: dirigent van het AMK van 1961 – 1974

Op 20 januari 1961 komt Jos Vranken.
Op verzoek van Henk Nichting – ere wien ere toekomt – wil deze, niet alleen in Nederland zo bekende en gewaardeerde dirigent eerst bekijken of hij zijn naam wel aan het AMK wil verbinden. Vandaar van zijn kant een proefperiode van drie maanden. Na deze drie maanden nam hij het voorstel aan met de woorden:
“Ik bespeel een levend apparaat en het is mij de moeite waard dit koor te leiden, omdat ik er wat in zie.”
Tot aan zijn overlijden in 1974 is hij de onbetwiste leider van het koor gebleven.

 

19 januari 1961. Installatie Ere-voorzitter burgemeester Mr. Joh. de Widt.
In zijn dankwoord zei de burgemeester o.a.: “U levert een belangrijk aandeel in het culturele leven van onze stad, een aspect dat ons als gemeentebestuur bijzonder ter harte gaat.”
26 april 1961: Voor het eerst een concert o.l.v. Jos Vranken in de St.Joriskerk.
Gast was het -niet alleen in Duitsland- beroemde Kölner Männer Gesang Verein o.l.v. Oswald Gilles.

Het AMK zong: Kors Monster, Requiem
G. da Palestrina, Improperia
Jacob de Kerle, Gloria (uit: Messa Regina Coeli)
T.L. da Vittoria, Domine non sum dignus
Fr. Poulenc, Seigneur, je vous en prie
“We constateerden met voldoening, dat het AMK qua zangkunst en klankkleur op hetzelfde peil stond als het beroemde Duitse koor, zodat men nauwelijks kon onderscheiden wie wat zong.” -Amersfoortse Courant-
23 mei 1961: Jubilemconcert in de Markthal
m.m.v.:  Koninklijke Militaire Kapel
Albert Vogel, declamatie
Brigitte Georgy, sopraan
Leo Ketelaars, bariton
Ria Borgmeyer, piano
Thea Roos, celesta
Het AMK zong van Ignace Lilien, Nyuk Tsin.
“Het Oratorium van Lilien behaalde succes. Het strekt het Amersfoorts Mannenkoor tot eer deze daad te hebben gesteld. De manier waarop het de compositie zong en de hartelijke reactie van het publiek bewezen eens te meer dat “moderne muziek” zeerzeker in relatie kan staan met -onbevooroordeelde- liefhebbers van de toonkunst”, aldus W.H. Thijsse over deze première in “Het Vaderland”.
21 oktober 1961: Er volgde een concert in de Markthal samen met de K.Z.V. Eindhovens Mannenkoor o.l.v. Lo de Rooy en het Amersfoorts Jongenskoor o.l.v. Mar Lorijn. “Voortreffelijk concert door twee uitstekende koren” -Dagblad voor Amersfoort-
1962
12 september 1962: 50-jarig jubileum van de Gem. Middelbare Handelsschool Amersfoort. Herdenking in de St.Joriskerk.
Behalve sprekers van het ministerie van O.K. en W., het gemeentebestuur en de directeur van de school werkten mee:
Willem Hülsmann, orgel; O.V.A. o.l.v. Kees Hartveld en het AMK o.l.v. Jos Vranken.
Op 29 september was er in Zutphen een concert in de St. Walburgkerk op uitnodiging van het Kon. Ver. Zutphens Mannenkoor o.l.v. Jacques Reuland.
“Reeds bij het eerste optreden van de gasten frappeerde het ons, hoe uitnemend het materiaal was, waarover de dirigent van het Amersfoorts Mannenkoor, Jos Vranken, beschikte.”  -Zutphens Dagblad-
3 november 1962: Herdenkingsplechtigheid, ter nagedachtenis van de geallieerde gevallenen in de Westerkerk te Amsterdam. Ook in 1969 en 1971 zal het Amersfoorts Mannenkoor aan deze diensten op voortreffelijke wijze meewerken.
3 december 1962: Herdenkingsdienst H.K.H. Prinses Wilhelmina, Moeder des Vaderlands, in de St. Joriskerk. Voorganger is Dr. A.A. Koolhaas.
Aan de uitgang wordt een collecte gehouden voor Noodlijdend Algerije.
1963
7 januari 1963: Opheffing Amersfoorts Jongenskoor.
Jos Vranken betreurde de opheffing. Hij vond het geen motief dat door het bedanken van Mar Lorijn het voortbestaan hiervan afhangt. Hier ligt een taak voor het AMK daarin verandering te brengen. Volgens “Het Centrum” is de opheffing tijdelijk.
27-28 april 1963: Concerten in Goslar en Bad Grund o.l.v. Jos Vranken m.m.v
Bertus Mulder, bas.
Het AMK zong tijdens deze concerten 22 nummers. Eigenlijk een te zwaar programma voor zangers en toehoorders. De recenties waren echter zeer lovend:
“Die Erwartungen, die man an die Sänger aus Holland stellte, wurden weit übertroffen.” -Der Oberharzer-

“Onze bewondering voor het AMK en zijn dirigent Jos Vranken is niet gering geweest. Een zo veelzijdig programma als dit op zo voortreffelijke wijze afwerken, is een overtuigend bewijs van de grote ontwikkeling die het koor de laatste tijd doormaakt.”        -Amersfoortse Courant-
9 november 1963: Concert in Eindhoven op bezoek bij K.Z.V. Eindhovens Mannenkoor.
Na afloop bleven beide koren in hotel Cocangne bijeen. Het hootepunt was het aanbieden van een ton met Amersfoorts St.Joris-bier, die onder luid gejuich door Eindhovens voorzitter Vermeeren werd ontvangen.
“Onder de eminente leiding van zijn dirigent Jos Vranken zong dit koor met veel inspiratie in een heel doorzichtige en dynamische koorklank op de grondslag van een frisse en doorleefde muzikaliteit, die het luisteren naar deze zang tot een onverdeeld genoegen maakte.” -Nieuwe Eindhovense Krant-
1964
25 januari 1964: Concert in de St. Joriskerk o.l.v. Jos Vranken.
medewerking verleenden: leden van de Kon.Militaire kapel
Leo Ketelaars, bariton
Ria Borgmeyer, Harmonium
The Roos, piano
Het koor zong:  Archangelsky, Psalm 1
A.H. Apletscheief, Otche Nasch
B. Martinu, Polni Mse
“Laat mij wel langs deze weg nog eens uiting mogen geven aan m’n grote dankbaarheid voor Uw concert van zaterdag jl. U allen hebt een prestatie geleverd, die ons heeft doen vergeten, dat we naar amateurs luisterden!” -Cornelis van Zwol-
26 september 1964: Zangersdag gewest Utrecht KNZV in de Markthal te Amersfoort.
Uit het jury-rapport: “Ik dank u voor, en wens u geluk met dit zeer geslaagd optreden en hoop uw prachtig koor met uitmuntend stemmenmateriaal in een uitgebreider programma nog eens te mogen beluisteren.” -Henri Heydendael-
Op 14 november 1964 introduceerde Jos Vranken voor het eerst een drie-steden concert. In de loop der jaren zouden er nog diverse volgen zowel in Amersfoort als elders in het land. Het eerste 3-stedenconcert vond in de Markthal plaats, samen met de Kon. Ver. Zutphens Mannenkoor en Groot Mannenkoor Zwolle.
In de pauze van het concert werden de dirigenten van de koren en de voorzitters voorgesteld aan de burgemeester van Amersfoort.
Later op de avond was er een gezellig samenzijn in de Oranjeboom,waarbij de onderlinge samenwerking van de koren nog eens tot uitdrukking kwam in de toespraken van heren voorzitters en dirigenten.
“Er is een tijd geweest dat in het mannenkoor de klad zat. De klad van de kitsch en de Liedertafelstijl. Bij de drie koren die zaterdagavond in de Markthal te horen waren is die inktvlek er goed en voor altijd uitgeveegd.” -Het Centrum-
1965
26 januari 1965: Radio-opname door de AVRO, opgenomen in de KRO-studio.
2 maart 1965: opname grammofoonplaat in de St. Joriskerk o.l.v. Jos Vranken.
De opname duurde van 19.30 – 21.50 uur, en toen “Die Deutsche Messe”van Fr. Schubert. Tijdens de duur van de opname werd het verkeer rondom de kerk stil gelegd en de klokken van de O.L. Vrouwetoren waren tot zwijgen gebracht.
Op 25 juli bood voorzitter J.Eppenga de plaat aan het gemeentebestuur aan, en zei daarbij het volgende: “Het mannenkoor is altijd met de gemeente bescheiden geweest, maar nu willen wij meer dan vroeger de schoonheid van Amersfoort uitdragen.”
“Het college van B & W stelt het bijzonder op prijs de plaat op deze wijze
van het mannenkoor te mogen ontvangen”, aldus de burgemeester.
4 mei 1965: Medewerking 20 jaar herdenking bevrijding.
Een groot koor -samengesteld uit leden van alle Amersfoortse koren- en de
Orkestvereniging Amersfoort voerden o.l.v. Jos Vranken uit:
“In memoriam 1940-1945″
Dit concert in de St. Joriskerk trok veel luisteraars.
Aanvankelijk lag het in de bedoeling van B & W dat de componist Jan van Vlijmen een werk voor de dodenherdenking zou schrijven, doch hij heeft zijn opdracht op het laatste moment teruggegeven.
Daarna kreeg Jos Vranken de opdracht, waarin teksten werden gebruikt uit o.a. het boek Prediker en van de dichter J.C. Bloem.
13 juli 1965: Mar Lorijn, dirigent van het Amersfoorts Jongenskoor plotseling overleden. Hij werd slechts 49 jaar en naar menselijke maatstaven is hij veel te vroeg gestorven. En hoewel de mens ook vandaag nog in dit leven wikt, het is God die beschikt. Het Amersfoorts Mannenkoor is nog altijd dankbaar voor het vele en nuttige werk dat Mar Lorijn voor de jongens heeft gedaan.
31 juli 1965 Van deze datum is het volgende document:
Wij Juliana, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz, enz, enz. HEBBEN GOEDGEVONDEN EN VERSTAAN: de overgelegde wijzigingen in de Statuten van de vereeniging: Zangvereeniging “Amersfoort’s Mannenkoor”, gevestigd te Amersfoort.     Porto Ercole, 31 juli 1965. (get.) JULIANA.
Vermoedelijk is de geldigheids termijn van 30 jaar daarna ergens vervallen want in december 1981 worden de statuten gewijzigd via een notaris. Zie 23 december 1981.
Op 15 september 1965 overleed de 2e voorzitter van het AMK, tevens 1e voorzitter van het gewest Utrecht KNZV en lid van het hoofdbestuur van het Verbond. Hij heeft tijdens zijn ziekbed veel pijn geleden, maar bleef tot het laatst toe geïnteresseerd en het wel en wee van het koor en de leden daarvan.
Tijdens de zangersdag van het gewest (25 september) begon het AMK haar optreden met het zingen van Kors Monster’s Grafzang.
Vooral dit nummer ontroerde en de beoordelaar sprak zijn waardering in het jury-rapport uit als volgt: “Mijn bijzondere compliment met de uitvoering van het Requiem van Kors Monster. Dit was overweldigend mooi.”
1966
25 en 28 januari 1966 gaf het Utrechts Stedelijk Orkest o.l.v. Paul Hupperts een abonnementsconcert in Amersfoort en Zeist.
Het Amersfoorts Mannenkoor en de alt Wilhelmina Matthès waren de solisten in Joh.Brahms’ Rapsodie opus 1953.
“De melancholische Altrhapsodie van Brahms kreeg een indringende vertolking van Wilhelmina Matthès; haar voordracht was zeer beeldend. Het USO speelde geïnspireerd en het AMK kwam tot een prachtige climax die beheerst gezongen werd. De soliste en het koor vormen een evenwichtig geheel.” -Het Centrum-
“Er was een voortreffelijk mannenkoor overgekomen uit Amersfoort.”
-Nw. Utrechts Dagblad-
In 1974 zou het AMK nog eens met hetzelfde nummer te gast zijn bij het USO, nu o.l.v. André Vandernoot. De alt was Delia Woolford en de concerten werden gegeven in Utrecht en Amersfoort.
1967
26 mei 1967: Internationaal Concert in het Kunsthaus te Lutzern, dat op verzoek van de A.G.E.C. werd verzorgd door:
Denemarken: Flemose sangkor o.l.v. Marius Lonborg
Nederland: Amersfoorts Mannenkoor o.l.v. Jos Vranken
Oostenrijk: Singkreis Porcia Spittal o.l.v. Paul Forster
Het AMK zong die middag voor een gehoor van 2200 mensen:
G.A. da Palestrina: Soave
Archangelsky: Expectans expectavi
Vincent d’Indy: Compere Guillery
L.Dallapiccola: Estate
O.Uhlmann: Quatro cavai
Het koor zong voor het eerst in haar bestaan het gehele programma uit het hoofd. Het publiek was zeer enthousiast, en dat werd na het concert nog eens extra onderstreept bij de maaltijd temidden van 4000 zangers.
Zwitserland had gedurende deze periode een groot nationaal zangersfeest georganiseerd, waar 10.000 zangers en zangeressen acte de présence gaven.
Omdat alle hotels in Lutzern bezet waren, werden de AMK-ers over vier hotels in Weggis verdeeld. Op 27 mei zong het koor in samenwerking met de Basier Liederkranz en Mannerchor Weggis in de muziektempel te Weggis, waaronder vanzelfsprekend het Zwitserse Volkslied in een bewerking van de Zwitserse componist Otto Uhlmann.
Opnieuw was het succes groot. 28 mei per trein naar de bergtop van de Rigi en de dag daarop een 3-passentocht met Zwitserse touringcars. Onvergetelijke reizen.
Het AMK kwam met regen aan, het AMK vertrok met regen, maar tussen aankomst en vertrek hadden we schitterend weer (ca. 30 C.)
1 juli 1967: Receptie AMK 60 JAAR.
Een druk bezochte receptie in de Oranjeboom aan de Leusderweg, met veel bloemen en geschenken. Het dames-comité gaf aan de vereniging een stencilmachine en aan de bestuursleden een gouden speld als teken van hun waardigheid en elk koorlid een grijze das en pochette.
5 juli 1967: Het AMK herdacht zijn officiële oprichtingsdatum.
“Voor enkele mensen is deze dag niet onopgemerkt voorbijgegaan. De jubilerende vereniging heeft aan hen die op 5 juli 1907 in Amersfoort geboren waren en nog in de stad wonen een bloemenhulde aangeboden. Tevens was hierbij een grammofoonplaat met een opname van het koor zodat de jubilarissen steeds aan deze dag herinnerd zullen worden. De geste werd op zeer hoge prijs gesteld.” -Amersfoortse Courant-
2 september 1967: Als slot van het jubileumgebeuren gaan de leden van het AMK met hun dames een “reis-met-onbekende-bestemming” tegemoet.
Het einde blijkt in Elburg te zijn, waar in “De Stadt Elburgh” aan de Vischpoortstraat volop gegeten, gefeest en gedanst werd op de muziek van Jan van Loo en zijn collega’s. Aantal deelnemers: bijna 200.
6 oktober 1967: J. Eppinga bedankt als voorzitter. Door de vergadering wordt hem dank gebracht voor het vele werk dat hij voor het koor heeft gedaan.
Als waardering daarvoor wordt hij benoemd tot honorair-bestuurslid.
H.B. de Wilde wordt de nieuwe voorzitter.
17 november 1967: Jubileumconcert Gem. Markthal Amersfoort
m.m.v: leden kon.militaire kapel
Alida Maria Ellens, sopraan
Lieuwe Visser, bas-bariton
Ria Borgmeyer, piano
Thea Roos, piano
A.M.K. zong o.l.v. Jos Vranken:
B.Martinu polni mse.
M. Monnikendam, Magnificat
Archangelsky, Psalm
A.W. Apletscheief, Otche Nasch
A.Dvorak, Tri Sbory opus 43
Achterin de zaal was een tentoonstelling ingericht, onder de titel: 60 jaar A.M.K. “A.M.K. greep erg hoog voor jubileumconcert” -Amersfoortse Courant-.
25 november 1967: Reünie P.D.A.
A.M.K. o.l.v. Jos Vranken zong tijdens de dodenherdenking bij het monument schietbaan: F.Mendelssohn Bartholdy, Beati Mortui
Jos Vranken: De achttien doden
De ambassadeurs van Gr. Brittannië, Polen, Rusland en de U.S.A. legden kransen.
1968
9 april 1968: Herdenkingsbijeenkomst t.g.v. het overlijden van Ds. Martin Luther
King in de Markthal te Amersfoort.
26 september 1968: Grammofoonplaat opgenomen in de St. Joriskerk. Op deze zgn. “groene plaat” staan 17 door het koor o.l.v. Jos Vranken gezongen liederen.
28 september 1968: Medewerking wordt verleend t.g.v. het 70 jarig bestaan van de VVV
Amersfoort in de expositiezaal Zonnehof.
De directeur van het VVV wordt bij die gelegenheid ere-lid van het A.M.K.
1969
3 oktober 1969: Opname voor radio programma van de AVRO in de avrostudio.
Op 15 april 1970 werden enkele nummers uitgezonden en op 18 september van dat jaar het gehele programma.
Naar aanleiding van deze opname schreef K.W. Ibus in het clubblad van het AMK:
“De charmante omroepster was er de oorzaak van dat vele zangers tijdens de opnamen hun tekst kwijt waren. Spontaan hoorde ik een tenor zingen: “Liebes Mädchen hör doch zu, lass dir doch was sagen, dolgraag kwam ik naar je toe, maar ‘k moet ‘t eerst aan Vranken vragen.”
11 november 1969: Keuzeconcert in de Gemeentelijke Markthal te Amersfoort
m.m.v.:  Kon. Luchtmacht Kapel o.l.v. majoor H.F.W. van Diepenbeek
Karin Ostar, sopraan
Lieuwe Visser, bas-bariton
“Concert nieuwe stijl A.M.K. groot succes”. -Amersfoortse Courant-
1970
6 februari 1970: Openingsconcert in de gerestaureerde St. Joriskerk te Amersfoort o.l.v. Jos Vranken.
m.m.v.:  Karin Ostar, sopraan
Hilde Tondeleir, alt
Lieuwe Visser, bas-bariton
Jaap Zwart, orgel
leden Haags Strijkers Ensemble
Als voornaamste werk werd gezongen en gespeeld het werk van:
Bohislav Matinu: The Profecy of Isaiah
Dit concert werd door de NCRV opgenomen en op 12 mei uitgezonden.
De kritieken waren lovend:
“Superieure uitvoering AMK, Indrukwekkende Jesaja-profetie van Martinu”
-Amersfoortse Courant-
“We zijn Jos Vranken bijzonder dankbaar, dat we deze indringende getuigenis mochten beluisteren”        -Het Centrum-
“Première Martinu indrukwekkend”     -Trouw-
“Wat de uitvoering zelf betreft kan opgemerkt worden, dat het koor zich op fantastische wijze gekweten heeft van zijn taak”  -Nederlands Dagblad-
“De Belgische alt Hilde Tondeleir was een grote verassing; wat een juweel van een stem en wat een beheersing van een voor haar tóch waarschijnlijk niet alledaags idioom.”         -Cornelis van Zwol-
4 mei 1970: Herdenkingsdienst in de St.Joriskerk te Amersfoort.
Het AMK zong o.l.v. Jos Vranken: Soave en Achttien doden en samen met de andere Amersfoortse koren o.l.v. Jos Vranken en de O.V.A.: “In Memoriam 1940-1945″ (Jos Vranken).
“Hoezeer de heer Vranken niet alleen het AMK maar ook de andere koren ‘naar zijn hand zette’, bleek overduidelijk uit de gezamenlijke slotzang.
Een schitterende afsluiting.”     -Amersfoortse Courant –

 

Comments

  1. A.M. van Dijk says:

    In de beschrijving van de historie AMK kan ik niets vinden over een optreden van AMK en AJK in de St Joriskerk. Volgens mij werd (een deel?) van de Mattheüs Passion uitgevoerd. De jongens van het AJK verkleedden zich in hotel Astoria volgens mij. dat in de Langestraat gevestigd was (waar later Wim Jacquet kwam??). Als sopraan werkte mee – in mijn herinnering – Annette de la Bije..
    Leden van het AJK waren toen ook de broers Godert en Luc van Colmjon…

    • Harry Schuring says:

      Klopt, herinner mij zeer goed het “Sind blitzer, sind Donner”. Ook een optreden in het oude Tivoli in Utrecht en bij Zon en Schild broertjes Colmjon herinner ik mij goed . Jammer dat het AJK zo kort bestaan heeft. Repetities waren aan de Leusderweg

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.